Posiadacze i użytkownicy samochodów są narażeni na największą ilość ryzyk. W związku z tym również ich relacje z zakładami ubezpieczeniowymi są szczególnie częste. Muszą bowiem zawierać umowy ubezpieczeń obowiązkowych, a także podejmować decyzje na temat innego rodzaju zabezpieczeń zarówno własnej osoby, jak i samochodu.

Ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody spowodowane ruchem tych pojazdów jest najpowszechniej występującym rodzajem ubezpieczenia obowiązkowego. Z tytułu tego ubezpieczenia przysługuje odszkodowanie, jeżeli sprawca zdarzenia to znaczy posiadacz bądź kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia lub też utrata, zniszczenie bądź uszkodzenie mienia. Z ubezpieczenia tego ubezpieczyciel jest zobowiązany wypłacić odszkodowanie za szkodę spowodowaną przez każdą osobę kierującą tym pojazdem, a więc także przez osobę, która nielegalnie weszła w posiadanie pojazdu.

Za szkodę powstałą w związku z ruchem pojazdu uważa się również szkodę powstałą:

•  przy wsiadaniu i wysiadaniu z pojazdu,

•  bezpośrednio przy załadowywaniu i rozładowywaniu pojazdu,

•  podczas zatrzymania, postoju lub garażowania.

Do zawarcia umowy tego ubezpieczenia zobowiązani są posiadacze pojazdów mechanicznych:

•  najpóźniej w dniu rejestracji pojazdu mechanicznego, z wyjątkiem pojazdów historycznych,

•  przed wprowadzeniem do ruchu pojazdów wolnobieżnych, z wyłączeniem pojazdów wolnobieżnych będących w posiadaniu rolników posiadających gospodarstwo rolne i użytkowanych w związku z posiadaniem tego gospodarstwa, oraz pojazdów historycznych,

•  przed przekroczeniem granicy, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym wprowadzonym do ruchu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej nie posiada ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych,

•  przed wprowadzeniem do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego motoroweru i przyczepy, które nie zostały zarejestrowane,

•  przed wprowadzeniem do ruchu pojazdów wolnobieżnych, z wyłączeniem pojazdów wolnobieżnych będących w posiadaniu rolników posiadających gospodarstwo rolne i użytkowanych w związku z posiadaniem tego gospodarstwa, oraz pojazdów historycznych, które nie zostały dopuszczone do ruchu,

•  przed wprowadzeniem do ruchu pojazdów zarejestrowanych za granicą, niedopuszczonych do ruchu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej,

•  najpóźniej w dniu ustania odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń,

•  najpóźniej w dniu rozwiązania się dotychczasowej umowy.

Jeżeli umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest zawierana przed rejestracją pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, motoroweru i przyczepy, posiadacz pojazdu mechanicznego, na żądanie zakładu ubezpieczeń, jest obowiązany przedstawić zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego tego pojazdu lub wyciąg ze świadectwa homologacji albo odpis decyzji zwalniającej z konieczności uzyskania homologacji na dany pojazd mechaniczny.

W razie niedopełnienia obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów i rolników oraz ubezpieczenia budynków rolniczych w terminach przewidzianych ogólnymi warunkami ubezpieczenia, na podmiot niedopełniający tego obowiązku nakładana jest opłata przewidziana w art. 88 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Wniesienie opłaty nie zwalnia jednak z obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia.

Konsekwencje finansowe są znacznie poważniejsze, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym albo rolnik prowadzący gospodarstwo rolne spowodował szkodę innym osobom, a Fundusz wypłacił poszkodowanym należne odszkodowanie. Kwota wypłaconego przez Fundusz odszkodowania podlega bowiem zwrotowi.

Dochodzenie przez Fundusz zwrotu odszkodowania (regresu) w razie braku dobrowolnej jego zapłaty następuje w drodze postępowania sądowego. Kwota dochodzonego roszczenia ulega zwiększeniu o przysługujące Funduszowi odsetki za zwłokę, jak też koszty prowadzonego postępowania sądowego.

Dochodzenie opłaty za niedopełnienie obowiązku ubezpieczenia obowiązkowego - przy braku dobrowolnej wpłaty - prowadzone jest w trybie egzekucji administracyjnej.

Zobacz więcej

Auto-Casco jest ubezpieczeniem dobrowolnym i jak wszystkie inne ubezpieczenia gospodarcze , z wyjątkiem określonych odrębnymi przepisami, jest zawierane poprzez podpisanie umowy. Większość osób zawiera to ubezpieczenie z przedstawicielem zakładu ubezpieczeń (agentem), poprzez podpisanie polisy, która jest dowodem zawarcia umowy.

Najczęściej zawarcie umowy oznacza przystąpienie do warunków umowy, jakie dany zakład ubezpieczeń określił w Ogólnych warunkach ubezpieczenia autocasco pojazdów (o.w.u.), których tekst stanowi integralną część umowy, co oznacza, że zawierający ubezpieczenie musi wraz z oryginałem polisy otrzymać tekst o.w.u.. Jest on wydrukowany w odrębnej broszurze albo raczej zintegrowany z polisą - w jednym dokumencie.

Ogólne warunki ubezpieczenia opracowują zakłady ubezpieczeń. Oznacza to, że nie są one wspólne dla wszystkich zakładów ubezpieczeń, jak np. w przypadku obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów, i często różnią się znacznie swoimi postanowieniami. Muszą jedynie być zgodne z normami prawnymi uregulowanymi w przepisach kodeksu cywilnego (art. 805-834) oraz obowiązującej ustawy o działalności ubezpieczeniowej.

Ogólne warunki ubezpieczenia określają, co jest przedmiotem ubezpieczenia, jaki jest zakres ubezpieczenia i jakie są wyłączenia, sposób zawierania umowy, zakres i czas trwania odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń, prawa i obowiązki stron umowy, oraz sposób ustalania odszkodowań. Poprzez zawarcie umowy zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do ponoszenia ryzyka uszczerbku w majątku ubezpieczającego związanych ze zrealizowaniem się określonego zagrożenia (ryzyka) objętego umową, a ubezpieczający zobowiązuje się do zapłaty składki.

Przed zawarciem ubezpieczenia należy szczegółowo zapoznać się z o.w.u. wybranego zakładu ubezpieczeń i porównać z warunkami innych zakładów. Najbardziej właściwą formą jest określenie agentowi spodziewanych potrzeb i oczekiwanie przedstawienia oferty uwzględniającej dane potrzeby. Agenta należy poprosić o szczegółowe przedstawienie warunków ubezpieczenia, ze zwróceniem szczególnej uwagi na wyłączenia odpowiedzialności i obowiązki ubezpieczającego - i zakreślenie w o.w.u. zapisów o wyłączeniu lub ograniczeniu odpowiedzialności (niekiedy, to kilkanaście przypadków). Dobrze wiedzieć o nich, zanim zdarzy się wypadek. Jeżeli okaże się, że po szczegółowym zapoznaniu się z treścią wyłączeń, ubezpieczający (osoba fizyczna) obawia się, że ubezpieczenie może nie być skuteczne, może w ciągu 30 dni od daty zawarcia umowy odstąpić od niej. Dla osoby prawnej termin ten jest skrócony do dni 7.

• Ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków jest dobrowolne, zawierane na okres 12 miesięcy. Obejmuje wypadki powstałe na terenie RP oraz poza jej granicami. Przedmiotem ubezpieczenia są trwałe następstwa nieszczęśliwych wypadków lub śmierć ubezpieczonego w czasie podróży samochodem. Ubezpieczeniem objęci są wszyscy podróżujący tj. kierowca i pasażerowie. 
• Zielona Karta to Międzynarodowy Certyfikat Ubezpieczeniowy będący dowodem, że jego posiadacz objęty jest ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych zgodnie z prawem ubezpieczeniowym obowiązującym w kraju odwiedzanym przez jego posiadacza, a należącym do Systemu Zielonej Karty. Przez odpowiednie władze tych państw jest on uznawany za ważny bez dodatkowych formalności i opłat. Minimalny okres na jaki wystawiany jest certyfikat Zielone Karty to 15 dni.