ZAŁOŻENIA OGÓLNE

Ubezpieczenia na życie (a właściwie ubezpieczenia na wypadek śmierci) w swoich pierwotnych założeniach miały zapewniać świadczenia rodzinie i osobom pozostającym na utrzymaniu ubezpieczonego w przypadku jego śmierci. Obecnie oferowane produkty ubezpieczeniowe do klasycznej polisy opcjonalnie dodają element oszczędnościowy. W ten sposób w zamian za dodatkową składkę towarzystwa ubezpieczeniowe gwarantują wypłatę dodatkowych świadczeń nie tylko rodzinie i osobom pozostającym na utrzymaniu ubezpieczonego, ale również właścicielowi polisy. Dzieje się to w chwili osiągnięcia określonego wieku lub rezygnacji z ubezpieczenia. W zależności od udziału w polisie elementu oszczędnościowego, ubezpieczenia na życie dzielimy na trzy grupy:

Podstawowym i jedynym celem tego rodzaju produktów jest ubezpieczenie na życie. Polisy mogą być wykupywane na określony czas lub na całe życie. Wypłata sumy ubezpieczenia w tego typu polisach następuje wyłącznie w przypadku śmierci, pod warunkiem, że dojdzie do niej w czasie obowiązywania polisy. Nie istnieje tu opcja gromadzenia kapitału. Coraz częściej ubezpieczenia ochronne stanowią wymaganą przez bank formę zabezpieczenia kredytu lub pożyczki. W takim wypadku suma ubezpieczenia jest dopasowana do wysokości spłaty długu.

Polisy ochronno-oszczędnościowe to pomysł stosunkowo świeży.

Zostały stworzone przede wszystkim po to, aby ze środków wpłacanych na ubezpieczenie korzystała nie tylko rodzina ubezpieczonego w przypadku jego śmierci. Beneficjentem może być sam ubezpieczony, a także jego bliscy za jego życia. Wykupując tę polisę decydujemy się na to, iż nasza składka będzie dzielona pomiędzy klasyczne ubezpieczenie życiowe a program oszczędnościowy. W zależności od podziału oraz terminu wypłaty zgromadzonych środków ubezpieczenia ochronno-oszczędnościowe możemy podzielić na cztery kategorie:

• Ubezpieczenia kapitałowe (tzw. polisy na "życie i dożycie"). Składki z tytułu tego ubezpieczenia są znacznie wyższe niż w przypadku standardowych polis na życie. Towarzystwo dzieli składkę - jedna część przeznaczona jest na udzielenie ochrony, drugą towarzystwo inwestuje. Ryzyko inwestycji leży po stronie ubezpieczyciela. Pozyskane środki lokowane są zazwyczaj w dłużne papiery wartościowe (np. obligacje). 
• Ubezpieczenia połączone z funduszem. Co do zasady podział składki ubezpieczeniowej dokonywany jest w podobny sposób jak w polisach na życie i dożycie. Środki inwestowane są jednak nie w papiery wartościowe o stałej stopie dochodu, ale jednostki towarzystw inwestycyjnych. W ten sposób zwiększa się zarówno możliwy do osiągnięcia zysk ubezpieczonego, jak i jego ryzyko inwestycyjne. Sam klient może dokonać wyboru w jaki rodzaj funduszu będzie inwestował ubezpieczyciel - może to być zarówno fundusz stabilny inwestujący w papiery dłużne, jak i fundusz agresywny obracający akcjami. W tym wypadku klient zgadza się na wypłatę świadczenia zależną od wartości jednostek uczestnictwa zgromadzonych na jego rachunku. 
• Ubezpieczenia rentowe. Te rodzaje polis najbardziej przypominają konta zakładane w funduszach emerytalnych. Są to bowiem ubezpieczenia gwarantując okresowe lub dożywotnie świadczenia w zamian za stałą składkę. Konstrukcja jest następująca: z jednej strony określa się wartość i czas wpłacania składki, a z drugiej określa się okres wypłaty świadczenia. 
• Ubezpieczenia posagowe. Te polisy są bardzo podobne do ubezpieczeń rentowych. Ich beneficjentem nie jest jednak ubezpieczony, ale jego dzieci i wychowankowie. Kiedy więc dziecko osiąga określony wiek, towarzystwo wypłaca mu zgromadzony kapitał.

Uzupełnieniem powyżej wymienionych polis może być dodatkowe ubezpieczenia wypadkowe i zdrowotne.

Polisy oszczędnościowe są produktami posiadającymi budowę modułową. Umożliwia to dokonywanie zmian w ich konstrukcji podczas ochrony ubezpieczeniowej. Zmiany mogą dotyczyć zarówno ryzyk objętych ochroną ubezpieczeniową, jak i sumy ubezpieczenia.

ZASADY OGÓLNE

Składka, którą płaci się w ubezpieczeniach życiowych jest wypadkową ryzyka oraz sumy ubezpieczenia. W ten sposób im mniejsze ryzyko, tym niższa składka, a im większa kwota ubezpieczenia, tym składka wyższa. Suma ubezpieczenia stanowi granicę odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń.
Istotne jest, iż w przypadku ubezpieczenia życiowego występują trzy podmioty: ubezpieczający, ubezpieczony oraz uposażony. Ubezpieczający wykupuje polisę i jest zobowiązany do wpłacania składki. Ubezpieczający może ubezpieczyć siebie lub osobę trzecią. Ubezpieczony jest osobą, której życie lub zdrowie jest ubezpieczone. Ostatni podmiot to uposażony. Jest on osobą uprawnioną do otrzymania świadczenia w przypadku zaistnienia okoliczności zobowiązujących towarzystwo do wypłaty sumy ubezpieczenia.