Od 1 maja 2004 roku polski rynek ubezpieczeń jest częścią wspólnego europejskiego sektora finansowego. Działalność towarzystw reguluje szereg ustaw krajowych, te jednak utworzono w oparciu o dyrektywy wytyczone przez Komisję Europejską.

Historia polskiego rynku ubezpieczeniowego sięga czasów przedwojennych. Przed 1939 r. istniało 38 towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, 72 prywatne firmy ubezpieczeniowe oraz 16 instytucji ubezpieczeniowych. Tylko dwa zakłady przetrwały wojnę i zmianę systemu polityczno-ekonomicznego drugiej połowy lat czterdziestych. Powszechny Zakład Ubezpieczeń Wzajemnych, który zmienił swój status na Państwowy Zakład Ubezpieczeń (PZU), stał się monopolistą w zakresie krajowych ubezpieczeń osobowych i majątkowych. Z kolei WARTA S.A., drugie z towarzystw, które zdołało przystosować się do nowego systemu, otrzymała wyłączność na prowadzenie działalności w zakresie dewizowych ubezpieczeń majątkowych i osobowych, a także reasekuracji. Ze względu na wyznaczony zakres działalności obu przedsiębiorstw rynek został zdominowany przez PZU, który jednocześnie funkcjonował jako integralna część administracji państwowej.

Pierwszym wyłomem w zmonopolizowanym rynku ubezpieczeniowym stała się ustawa o ubezpieczeniach majątkowych i osobowych uchwalona 20 września 1984 r. Jej zapisy dopuszczały tworzenie nowych towarzystw. Warunkiem ich powstania było jednak przyjęcie jednej z trzech form prawnych: zakładu państwowego, spółdzielni, bądź spółki akcyjnej z większościowym udziałem Skarbu Państwa. Ustawa była przykładem na to, że pomimo ogromnych zmian, polski rynek ubezpieczeniowy wciąż był bardzo ograniczony.

Pierwsza zmiana ustawy miała miejsce 17 maja 1989 r. Nowelizacja przede wszystkim znosiła wszelkie ograniczenia związane ze strukturą własności powstających towarzystw ubezpieczeniowych. Bez zmian pozostały jednak generalne zasady regulacji rynku ubezpieczeniowego. Z jednej strony nastąpiła więc daleko idąca liberalizacja, z drugiej nie wprowadzono żadnych kryteriów udzielania zezwoleń. Wciąż nie rozwiązany pozostał problem sprawnego i fachowego nadzoru nad powstającym sektorem ubezpieczeniowym. W tej sytuacji rynek wciąż był zamknięty dla kapitału zagranicznego i związanego z nim transferu know-how. Dopuszczano tylko ograniczoną konkurencję, co nie wzmacniało całego sektora.

Ocena bieżącej sytuacji oraz starania Polski o wejście do Unii Europejskiej zmusiła Ministerstwo Finansów do rozpoczęcia prac nad pełną reformą systemu ubezpieczeniowego. Celem zmian było rozwinięcie nowoczesnego rynku tego typu usług. Za priorytet przyjęto założenie, iż rozwiązania systemowe muszą być kompatybilne z regulacją UE tak, aby nie stanowiły w przyszłości przeszkody w procesie integracji z rynkiem europejskim.

W efekcie tych prac wprowadzono w dniu 28 lipca 1990 r. ustawę o działalności ubezpieczeniowej (później wielokrotnie nowelizowaną). Ustawa ta uwzględniała większość dyrektyw Europejskiej Wspólnoty i wprowadzała istotne reformy rynku. Do niewątpliwych jej osiągnięć należały: demonopolizacja polskiego rynku ubezpieczeniowego, dokładne określenie ogólnych zasad podejmowania i prowadzenia działalności w zakresie ubezpieczeń majątkowych i osobowych oraz rozgraniczenie ubezpieczeń na życie od pozostałych, co miało niezwykle duży wpływ na prawidłowe funkcjonowania zakładów ubezpieczeń i gospodarowania ich finansami.

Fakt, iż prawo ubezpieczeń gospodarczych to dziedzina regulująca bardzo obszerną i różnorodną materię spowodował, że na początku obecnej dekady na wniosek rządu podjęto się ponownej kodyfikacji zasad działania na rynku ubezpieczeń. Uchwalono więc pakiet ustaw, w skład którego wchodzą trzy akty prawne: ustawa o działalności ubezpieczeniowej, ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych oraz ustawa o pośrednictwie ubezpieczeniowym. Pierwszy projekt, uchwalony w 2001 roku, został zawetowany przez Prezydenta RP. Nowe zmodyfikowane prawo Parlament przyjął 22 maja 2003 roku, a większość jego przepisów obowiązuje od 1 stycznia 2004 roku. Poza rozdziałem płaszczyzn funkcjonowania sektora, zmiana prawa wiązała się z potrzebą rozbudowy i uściślenia pojęć oraz regulacją obszarów nieobjętych dotychczas przepisami. Było to m.in.:

• doprecyzowanie i uszczegółowienie zasad prowadzenia działalności ubezpieczeniowej w celu wzmocnienia ochrony ubezpieczonych, 
• określenie szczegółowych zasad wykonywania zawodu aktuariusza.

Niemniej istotne było usunięcie z dotychczasowych przepisów zastrzeżeń Komisji Europejskiej związanych z dostosowaniem prawa polskiego do prawa unijnego. Trzecia kwestia to wreszcie uwzględnienie kierunków rozwoju założeń określonych przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości w zakresie rachunkowości ubezpieczeniowej, określonych w projekcie standardu ds. umów ubezpieczenia opublikowanym w dniu 31 lipca 2003 r.