28.10.2005
Informacja Polskiej Izby Ubezpieczeń o 12-tej Dorocznej Konferencji Międzynarodowego Stowarzyszenia Nadzorów Ubezpieczeniowych (IAIS)

W dniach 18-21 października 2005r. odbyła się w Wiedniu Doroczna Konferencja oraz Walne Zgromadzenie IAIS, w których uczestniczyła delegacja Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych z Przewodniczącym Janem Monkiewiczem na czele, Prezes Jerzy Wysocki reprezentujący Polską Izbę Ubezpieczeń jako członka - obserwatora oraz Cezary Stypułkowski - Prezes Zarządu PZU S.A.

Tegoroczna konferencja przebiegała pod hasłem: Wypłacalność, ład korporacyjny oraz rozwój rynku i skupiła się na następujących, kluczowych dla rynku zagadnieniach:

Stworzenie globalnego systemu kontroli wypłacalności dla firm ubezpieczeniowych
Od wielu lat wypłacalność jest najważniejszym tematem w programie IAIS. Zasady adekwatności kapitału oraz wypłacalności zostały uchwalone w 2002, natomiast niedługo później wytyczne dotyczące poziomów kontroli wypłacalności oraz stress testing. Na początku 2005 roku IAIS przedłożył tzw. podstawy wypłacalności, które miały wytyczyć kierunki rozwoju zmierzające do stworzenia wspólnego, globalnego systemu kontroli wypłacalności dla firm ubezpieczeniowych. W Unii Europejskiej został przyspieszony proces Solvency II mający na celu zbudowanie nowego, opartego na ocenie ryzyka, systemu oceny wypłacalności ubezpieczycieli.

Wycena pasywów ubezpieczeniowych - od lokalnych po międzynarodowe standardy rachunkowości.
Tradycyjnie, poszczególne narodowe przepisy dotyczące księgowości firm ubezpieczeniowych różnią się znacznie. W związku z potrzebą stworzenia globalnych standardów na tym polu, IAIS zainicjował projekt międzynarodowego standardu sprawozdawczości finansowej dla umów ubezpieczeniowych, Faza II Umów Ubezpieczeniowych - projekt, który zastąpi IFRS 4. Wycena pasywów ubezpieczeniowych (rezerwy techniczne) jest w samym centrum obecnie toczących się dyskusji.

Przepisy ubezpieczeniowe oraz praktyki nadzoru - czy są gotowe na nadchodzące wyzwania?
IAIS jest globalnym twórcą standardów dotyczących nadzoru ubezpieczeniowego. Na podstawie zasad ubezpieczeniowych z 1997 r., w roku 2000 uchwalono Insurance Core Principles, a w 2003 wprowadzono poprawki. Program Oceny Sektora Finansowego pod auspicjami Międzynarodowego Funduszu Walutowego oraz Banku Światowego uwzględnił znaczną liczbę jurysdykcji, natomiast członkowie IAIS poddali się niedawno samoocenom pod względem zgodności z Insurance Core Principles z 2003 r. Stworzono również bazę danych zawierającą przepisy ubezpieczeniowe oraz raport dotyczący legislacji i działań w krajach będących w IAIS.

Umocnienie nadzoru ubezpieczeniowego na rynkach wschodzących.
Wiele dziedzin nadzoru ubezpieczeniowego jest obecnie regulowanych przez międzynarodowe standardy i zasady. Dodatkowo IAIS stworzył opracowania dotyczące rozmaitych zagadnień i działań oraz materiały szkoleniowe mające pomóc w tworzeniu efektywnych systemów nadzoru na całym świecie. Niedawno rozpoczęto projekt core curriculum, mający na celu stworzenie jasnych i zrozumiałych podstaw dla szkolenia ciał nadzorczych. Mimo to, wciąż jest wiele problemów, które utrudniają wdrażanie standardów w praktyce, w szczególności, choć nie tylko, wśród nadzorów na rynkach wschodzących.

Reasekuracja ograniczonego ryzyka i finansowa - produkty innowacyjne dla rynku czy zagrożenie przejrzystości?
Przez wiele lat sektor reasekuracyjny rozwijał coraz bardziej wyrafinowane produkty, które sprostałyby wymaganiom ubezpieczycieli. Mimo, iż przerzucanie ryzyka cały czas odgrywa ważną rolę to w ostatnich latach coraz większą popularność zdobywają produkty reasekuracji finansowej i reasekuracji ograniczonego ryzyka. Rozwój rynku, zwłaszcza w USA oraz niedawne inicjatywy dotyczące przepisów (np. nowa dyrektywa reasekuracyjna w UE) dają argument do dyskusji nad zaletami i wadami takich reasekuracyjnych nowości oraz możliwościami ich nadzoru.

Międzynarodowa działalność ubezpieczeniowa w świetle globalnych i lokalnych przepisów.
W wielu rejonach świata międzynarodowa działalność ubezpieczeniowa stała się ważnym zagadnieniem. Grupy ubezpieczeniowe oraz konglomeraty finansowe mają tuziny albo nawet setki firm zależnych lub oddziałów w różnych jurysdykcjach lub prowadzą działalność zza granicy. Międzynarodowe standardy przyczyniły się do pewnego ujednolicenia przepisów, jednak wciąż istnieją znaczące różnice w szczegółach oraz interpretacji w obszarach nieuregulowanych przez nie oraz, co bardzo istotne, w praktykach nadzoru. W dodatku pojawia się pytanie jak nadzory ubezpieczeniowe powinny wzmocnić współpracę, aby nadzorować globalny rynek.

Ochrona ubezpieczonego - czy nadal kluczowy cel nadzoru ubezpieczeniowego?
Zgodnie z podstawowymi zasadami (core principles) IAIS, ochrona ubezpieczonych jest kluczowym zadaniem nadzoru. Po zmianach w podstawowych zasadach IAIS w 2003 dotyczących działalności ubezpieczeniowej oraz pośrednictwa zostały one rozszerzone oraz zaostrzone. Minimalne wymagania dla ubezpieczycieli oraz pośredników w kontaktach z klientami, w jawności w stosunkach z ubezpieczonymi, w zasadach prowadzenia działalności dla pośredników oraz w innych podobnych zagadnieniach powinny tworzyć podstawę dla właściwej ochrony ubezpieczonych. W świetle ostatnich rozwiązań rynkowych oraz nowych standardów międzynarodowych dotyczących prowadzenia działalności ubezpieczeniowej oraz pośrednictwa, potrzebna jest dyskusja na temat tego jak efektywna w praktyce może być ochrona klientów.

Katastrofy naturalne oraz wywołane działalnością człowieka - ubezpieczać czy nie?
Huragany Ivan, Charley i Frances, tsunami w południowo-wschodniej Azji - cztery z jedenastu najbardziej kosztownych zdarzeń dla ubezpieczeń z ostatnich 30 lat zdarzyły się w 2004 r. Największa katastrofa spowodowana przez człowieka, atak terrorystyczny z 11 września był drugim co do wielkości pod względem odszkodowań wydarzeniem w historii. Na podstawie ostatnich doświadczeń konieczne wydaje się baczniejsze przyjrzenie się ewentualnym scenariuszom potencjalnych zdarzeń, ich sile oraz dyskusja na temat roli prywatnego sektora ubezpieczeniowego, potencjale sektora reasekuracyjnego oraz ubezpieczeniowego, a także kwestii rezerw oraz kapitału.

Outsourcing.
W ciągu ostatnich kilku lat firmy ubezpieczeniowe coraz powszechniej stawiały na outsourcing w wielu częściach swojej działalności. Jest wiele powodów dla takiego postępowania takich jak koncentrowanie różnych działań w obrębie jednej grupy kapitałowej, redukcja kosztów oraz podatków. Jest kluczowym dla ubezpieczycieli zachowanie właściwego spojrzenia na swoją działalność oraz kontrolowanie ryzyk. Dla nadzoru ważne jest zachowanie tych samych poziomów kontroli w stosunku do firmy w przypadku gdy całe jej działy są poza jej strukturami. Outsourcing do nienadzorowanych podmiotów oraz outsourcing międzynarodowy stały się jednymi z najważniejszych zagadnień nadzorczych.

Emerytury prywatne.
Konsekwencje starzejącego się społeczeństwa oraz problemy budżetowe publicznych systemów emerytalnych już od wielu lat są przedmiotem debat. Niedawno kilka krajów zapoczątkowało reformy swoich systemów starało się pobudzić rozwój prywatnego sektora emerytalnego. Wydaje się, iż warto zainicjować dyskusję nt. wpływu publicznych systemów emerytalnych na rolę jaką odgrywają prywatne emerytury oraz sektor ubezpieczeniowy, a także granicach oraz relacjach pomiędzy poszczególnymi filarami. Ponadto powinno się poruszyć kwestię zasadności i mobilności roszczeń wynikających z zawodowych i prywatnych planów emerytalnych na coraz bardziej globalnym rynku pracy.

Podczas Walnego Zgromadzenia Międzynarodowego Stowarzyszenia Nadzorów Ubezpieczeniowych (IAIS) przyjęto następujące opracowania oraz standardy:

• Opracowanie pt. Nowe Ramy Nadzoru Ubezpieczeniowego, które pomogą IAIS w ustalaniu standardów,
• Opracowanie dotyczące transferu ryzyka, jawności oraz analizy reasekuracji ograniczonego ryzyka, objaśniające kluczowe obszary, na których powinien się skupiać nadzór,
• Standard dotyczący ujawniania ryzyka inwestycyjnego oraz wyników ubezpieczycieli i reasekuratorów, drugi z trzech standardów IAIS dotyczący publicznego dostępu do wymagań w stosunku do ubezpieczycieli oraz reasekuratorów,
• Wytyczne dot. zwalczania procederu wykorzystywania ubezpieczycieli do nielegalnych celów, które dają nadzorowi narzędzia pozwalające wykryć sytuacje podwyższonego ryzyka,
• Standard Nadzoru dot. Właściwych Wymagań oraz Oceny Ubezpieczycieli, składający się z poprawionych i zaktualizowanych istniejących standardów.
  

Alessandro Iuppa, Przewodniczący Komitetu Wykonawczego IAIS określił nowe standardy jako milowy krok w kierunku poprawy przepisów dotyczących nadzoru ubezpieczeniowego w skali globalnej oraz odpowiedź nadzoru na dynamicznie zmieniający się sektor ubezpieczeniowy.
Pan Iuppa podziękował członkom i obserwatorom IAIS za aktywne uczestnictwo w pracach nad standardami. Podkreślił, iż tegoroczna konferencja, która zgromadziła ponad 430 osób z ponad 100 krajów, miała najwyższą frekwencję w historii i jest ogromnych krokiem naprzód dla IAIS.

Wszystkie materiały omawiane i prezentowane na konferencji są dostępne na stronie: www.iaisweb.org.
Następna konferencja odbędzie się w Chinach w 2006r.